W piątej klasie uczniowie mają już pełny zestaw typowych przedmiotów szkolnych – od języka polskiego i matematyki, przez historię, geografię, biologię, aż po zajęcia artystyczne i sportowe. Dochodzi tu rozdzielenie przyrody na dwa osobne przedmioty, więcej godzin historii oraz regularne lekcje informatyki czy techniki. Do tego dochodzą religia lub etyka, godzina wychowawcza i zajęcia dodatkowe rozwijające pasje.
Przedmioty obowiązkowe w 5 klasie
W 5 klasie obowiązuje stały zestaw przedmiotów ogólnokształcących, którego zakres może minimalnie różnić się organizacyjnie między szkołami (np. liczba godzin w tygodniu w zależności od planu). Trzon programu tworzą język polski, matematyka i język obcy nowożytny, a obok nich funkcjonują zajęcia humanistyczne, przyrodnicze i artystyczno-techniczne.
Lista obowiązkowych przedmiotów obejmuje:
- Język polski – rozwijanie czytania ze zrozumieniem, pisania dłuższych form i analizę tekstów.
- Matematykę – rachunek pisemny, ułamki, procenty, podstawy geometrii i rozwiązywanie zadań tekstowych.
- Język obcy nowożytny – zwykle angielski; komunikacja w codziennych sytuacjach, słownictwo i prosta gramatyka.
- Historię – chronologia i wydarzenia historyczne z naciskiem na rozumienie przyczyn i skutków.
- Geografię – praca z mapą, krajobrazy Polski i świata, zjawiska przyrodnicze.
- Biologię – organizm człowieka, rośliny i zwierzęta, elementy ekologii.
- Informatykę – bezpieczna praca z komputerem, edycja tekstu, prezentacje, podstawy programowania.
- Technikę – majsterkowanie, bezpieczeństwo w ruchu drogowym, proste projekty.
- Muzykę – słuchanie i wykonywanie utworów; rysunek, malarstwo i podstawy kompozycji.
- Plastykę – rysunek, malarstwo i podstawy kompozycji.
- Wychowanie fizyczne – gry zespołowe, sprawność ogólna i nawyki prozdrowotne.
Przedmioty nieobowiązkowe i zajęcia dodatkowe
Uczniowie mogą dobrowolnie uczestniczyć w religii lub etyce, a szkoła organizuje te zajęcia w tygodniowym planie lekcji. Od roku szkolnego 2025/2026 obowiązuje po jednej godzinie tygodniowo dla religii lub etyki (w wyjątkowych sytuacjach możliwe są inne rozwiązania organizacyjne). Między obowiązkowymi lekcjami pojawia się też „godzina z wychowawcą”, poświęcona sprawom klasy i wychowaniu.
W praktyce oferta rozszerza się o aktywności, które dyrektor może finansować z puli godzin do dyspozycji szkoły. Najczęściej spotykane formy to:
- Koła zainteresowań (np. szachowe, teatralne, przyrodnicze, informatyczne).
- Zajęcia wspierające (wyrównawcze z polskiego i matematyki, konsultacje językowe).
- Zajęcia rozwijające talenty (np. chór, zespół sportowy, konkursowe projekty przedmiotowe).
- Wsparcie specjalistyczne organizowane według potrzeb (logopedia, rewalidacja).
Ile godzin z poszczególnych przedmiotów tygodniowo?
W typowym planie dla klasy 5 najwięcej godzin otrzymują język polski i matematyka, a stały, wysoki wymiar ma wychowanie fizyczne.
| Przedmiot | Godz./tydz. (kl. 5) |
|---|---|
| Język polski | 5 |
| Matematyka | 4 |
| Język obcy nowożytny (jeden) | 3 |
| Historia | 2 |
| Geografia | 1 |
| Biologia | 1 |
| Informatyka | 1 |
| Technika | 1 |
| Muzyka | 1 |
| Plastyka | 1 |
| Wychowanie fizyczne | 4 |
| Zajęcia z wychowawcą | 1 |
Aby urealnić rozkład dnia, szkoły pilnują, by przedmioty główne były rozłożone w tygodniu, a zajęcia artystyczno-techniczne i informatyka wypełniały lżejsze dni. W praktyce pomaga to utrzymać równowagę między wymagającymi blokami a aktywnością ruchową na WF. Warto pamiętać, że od roku szkolnego 2025/2026 religia i etyka mają po 1 godzinie tygodniowo, co wpływa na układ planów w kolejnych latach.
Jakie przedmioty dochodzą, a które odchodzą w 5 klasie?
Najbardziej odczuwalna zmiana to rozdzielenie dotychczasowej „przyrody” na dwa osobne przedmioty: biologię i geografię. Równocześnie historia zwiększa tygodniowy wymiar, dzięki czemu uczniowie częściej pracują z osią czasu, mapą i źródłami. Pozostałe filary nauczania – język polski, matematyka, język obcy nowożytny, informatyka, technika, muzyka, plastyka oraz wychowanie fizyczne – są kontynuowane bez przerwy między klasą 4 a 5.
W efekcie uczeń w klasie 5 uczy się przyrody bardziej systematycznie – w dwóch komplementarnych ujęciach: biologicznym i geograficznym. Taki podział pozwala pogłębiać konkretne umiejętności (np. obserwacje i doświadczenia w biologii oraz czytanie i interpretację map w geografii), a jednocześnie utrzymuje ciągłość pozostałych przedmiotów ogólnokształcących.
Drugi język obcy – kiedy się pojawia?
W 5 klasie uczeń realizuje jeden język obcy nowożytny; drugi język jako obowiązkowy wchodzi dopiero od klasy 7. Wynika to z podstawy programowej na II etapie edukacyjnym (klasy IV–VIII), która przewiduje rozpoczęcie nauki drugiego języka w klasie VII.
Szkoła może jednak poszerzać ofertę, dodając zajęcia językowe jako dodatkowe – np. konwersacje, koło językowe albo wprowadzenie drugiego języka w ramach godzin do dyspozycji dyrektora (zajęcia nieobowiązkowe, organizowane poza pulą obowiązkowych lekcji). Takie rozwiązania zależą od decyzji dyrektora, możliwości kadrowych i zainteresowania uczniów.
W praktyce spotyka się trzy modele organizacyjne:
- Drugi język jako zajęcia dodatkowe w szkole (np. 1 godzina tygodniowo jako koło).
- Grupy międzyoddziałowe tworzone z chętnych uczniów różnych klas.
- Oferty lokalnych instytucji (domy kultury, biblioteki) współpracujących ze szkołą.