Polski rynek wciąż ma sporo do nadrobienia, jeśli chodzi o nowoczesne rozwiązania i usługi dostosowane do współczesnych potrzeb. Choć widoczne są pojedyncze inicjatywy (jak testy automatyzacji w handlu czy niszowe platformy do współdzielenia sprzętu), brakuje systemowych zmian. W sektorze edukacji i kompetencji technologicznych dominuje rozproszenie – szkolenia skupiają się na ogólnych umiejętnościach, a nie na specjalistycznych narzędziach. Poznaj biznesowe luki, które czekają na wypełnienie.
Nowoczesne technologie w rolnictwie
Polskie rolnictwo wychodzi z epoki tradycyjnych metod, ale automatyzacja i precyzyjne narzędzia wciąż nie są powszechne. Drony do oprysku, jak testowany ABZ Innovation L10, pokazują potencjał redukcji zużycia chemikaliów, ale ich wykorzystanie jest ograniczone. Choć programy jak navi-polska.pl integrują czujniki i GPS do monitorowania upraw, większość gospodarstw nie wykorzystuje zaawansowanych analiz danych. Roboty do zbioru, jak prototypowy HarvBot do jabłek, wciąż są w fazie testów – brakuje masowej produkcji i wsparcia dla małych gospodarstw.
Kluczowy problem to fragmentacja technologii. Rolnicy często korzystają z pojedynczych rozwiązań (np. czujników wilgotności), ale nie ma spójnych systemów łączących dane z dronów, czujników i prognoz pogodowych. Sztuczna inteligencja w prognozowaniu plonów czy optymalizacji nawadniania pozostaje domeną dużych ferm. Wciąż brakuje też edukacji cyfrowej – kursów dla rolników, które pomogłyby w pełnym wykorzystaniu narzędzi.
Ekologiczne rozwiązania budowlane
Polski rynek budowlany powoli odwraca się od betonu i stali, ale materiały przyjazne środowisku wciąż są niszowe. Drewno, słoma czy konopie pojawiają się w projektach premium, ale ich cena i dostępność ograniczają popyt. Choć firmy jak Skanska testują beton z recyklingu, materiały niskoemisyjne stanowią zaledwie ułamek oferty. Zielone dachy i panele fotowoltaiczne są promowane przez samorządy, ale brakuje ustawowych zachęt dla inwestorów.
Druk 3D z betonu – technologia redukująca straty materiałów – jest w Polsce dopiero w fazie eksperymentów. Tymczasem systemy odzysku wody (np. zbieranie deszczówki) wciąż nie są standardem, nawet w nowych osiedlach. Brakuje też cyfrowych platform pomagających wybierać ekologiczne materiały – rolnicy i deweloperzy często nie wiedzą, gdzie szukać zrównoważonych rozwiązań.
Niszowe usługi gastronomiczno-rozrywkowe
W Polsce loki dla graczy są przede wszystkim kuriozum. Miejsc jak Paradox Cafe w Warszawie (z 3 tys. książek i klimatem fantasy) czy Cybermachina (z turniejami w Guitar Hero) jest niewiele. Brakuje ich poza dużymi miastami, a oferta ogranicza się często do podstawowych gier planszowych. Bary dla zwierząt domowych – choć pojedyncze lokalizacje (np. restauracje z menu dla psów) się pojawiają – nie tworzą spójnej sieci.
E-sport wciąż nie ma infrastruktury na miarę Zachodu. Kinguin Esports Lounge w Gdańsku to wyjątek – większość turniejów odbywa się w wynajętych salach konferencyjnych. Brakuje też hybrydowych przestrzeni łączących gastronomię z rozrywką, np. kawiarni z wirtualnymi pokojami gier VR.
Personalizacja produktów żywnościowych
Choć McDonald’s pozwala modyfikować burgery, to brakuje szerszej oferty personalizacji. Catering dietetyczny jak Zdrowy Catering skupia się na kaloryczności, nie na precyzyjnym dobieraniu składników (np. białka, węglowodanów). Rynek brakuje aplikacji umożliwiających zamawianie posiłków z wybranymi makroelementami. Biochemiczne testy (np. analiza DNA do dopasowania diety) wciąż są luksusem.
W segmencie żywności funkcjonalnej dominują zagraniczne marki. Brakuje lokalnych producentów oferujących napoje z suplementami czy batoniki sportowe na zamówienie. Etykiety z QR kodami prowadzącymi do informacji o składnikach są rzadkością – konsument nie ma łatwego dostępu do danych o pochodzeniu produktów.
Zrównoważone platformy inwestycyjne
Polska nie ma cyfrowych platform umożliwiających inwestowanie w lokalne projekty ekologiczne. Fundusze odpowiedzialne (PKO TFI, NN Investment Partners) skupiają się na dużych spółkach, nie na małych inicjatywach. Crowdfunding zielonych projektów – jak budowa farm fotowoltaicznych czy oczyszczalni – jest niemal nieobecny. Brakuje też narzędzi śledzenia wpływu inwestycji, np. w formie raportów o redukcji CO₂.
PFR Ventures wspiera zrównoważony rozwój, ale jego działania są skierowane na korporacje, nie na indywidualnych inwestorów. Edukacja finansowa w zakresie ESG (Environmental, Social, Governance) pozostaje niszowa – media nie informują o możliwościach inwestowania w ekologiczne start-upy.
Automatyzacja usług codziennych
Samoobsługowe pralnie i 24-godzinne punkty usługowe wciąż należą do rzadkości poza dużymi miastami. Żabka testuje automatyczne kasy, ale taka automatyzacja ogranicza się do handlu. W sektorze usługowych brakuje rozwiązań jak dostawa prania do domu czy zautomatyzowane wypożyczalnie sprzętu. Choć firmy jak Automaize oferują automatyzację księgowości dla MŚP, usługi fizyczne (np. naprawy rowerów, naprawa elektroniki) pozostają oparte na ludzkiej obsłudze.
Przyczyną jest brak standardów – brakuje systemów integracji między różnymi dostawcami usług. Przykład: nie ma platformy łączącej samoobsługowe pralnie z dostawą do domu. Punkt usługowy 24/7 w Polsce to często jedynie sklep spożywczy z kasami samoobsługowymi, a nie pełna automatyzacja. W sektorze logistyki dominują tradycyjne metody – brakuje robotów magazynowych w mniejszych firmach.
Wsparcie kompetencyjne dla biznesu
Programy PARP i PFR skupiają się na ogólnych szkoleniach HR, ale brakuje specjalistycznych kursów z automatyzacji procesów. Akademia Menedżera uczy zarządzania, nie tworzenia strategii robotyzacji. Choć sektor finansowy aktywnie wdraża automatyzację, średnie firmy nie mają dostępu do spójnych programów szkoleniowych. Bezpieczeństwo danych w kontekście automatyzacji to temat pomijany w większości ofert edukacyjnych.
Wynika to z braku współpracy między firmami technologicznymi a ośrodkami szkoleniowymi. PARP finansuje szkolenia z obsługi nowych technologii, ale programy nie obejmują integracji narzędzi (np. sztuczna inteligencja + analiza danych). Mikro i małe przedsiębiorstwa rzadko mogą sobie pozwolić na indywidualne programy – brakuje masowych inicjatyw jak w Niemczech.
Innowacyjne formy edukacji
AR i VR w polskich szkołach to głównie izolowane projekty pilotażowe. Symulacje historyczne lub wirtualne laboratoria chemiczne pojawiają się w wybranych placówkach, ale brakuje spójnych programów na poziomie krajowym. Gogle VR Cardboard są tańsze, ale dostępność treści edukacyjnych w języku polskim pozostaje ograniczona.
Przykłady sukcesów:
- Kleks testuje immersyjne lekcje językowe z wykorzystaniem AR, ale oferta jest niszowa.
- Druk 3D służy głównie do tworzenia modeli anatomicznych w szkołach medycznych.
- Interaktywne tablice dominują w szkołach prywatnych, podczas gdy publiczne placówki wciąż używają tradycyjnych metod.
Bezpieczeństwo cyfrowe w kontekście nowych technologii wciąż nie jest elementem podstawowego programu nauczania.
Usługi dla młodych rodziców
Program „Dobry rodzic – dobry start” oferuje konsultacje online z psychologiem, ale aplikacje mobilne z natychmiastowym dostępem do pediatrów są w Polsce rzadkością. Wypożyczalnie sprzętu dziecięcego (np. wózki, łóżeczka) istnieją głównie w dużych miastach. Wsparcie psychologiczne w formie subskrypcji – jak w krajach zachodnich – wciąż nie ma masowej oferty.
Brakuje integracji usług – np. platformy łączącej konsultacje z logopedą, dostawę odżywek dla niemowląt i wypożyczalnię zabawek. Mobilne konsultacje często ograniczają się do porad dietyków, a nie pełnej opieki medycznej. W sektorze edukacji rodzicielskiej dominują warsztaty stacjonarne, a nie kursy online z certyfikatami.
Ekonomia współdzielenia
W Polsce brakuje platform wymiany sprzętu dla rzemieślników i artystów. Wypożyczalnie narzędzi (np. maszyn do szycia, drukarek 3D) istnieją głównie w większych miastach. Systemy rekomendacji (np. oceny użytkowników) są rzadkie, a ubezpieczenia od zniszczenia sprzętu praktycznie nie istnieją.
Przykłady niszowych inicjatyw:
- Warsztaty DIY z dostępem do maszyn szwających, ale bez możliwości wypożyczania.
- Grupy Facebooka do wymiany sprzętu, ale bez formalnych zasad.
- Drukarnie 3D oferujące usługi komercyjne, nie współdzielenie.
Brakuje narzędzi do śledzenia dostępności sprzętu w czasie rzeczywistym – np. aplikacja pokazująca wolne maszyny w okolicy. Ekosystem współdzielenia dla twórców pozostaje rozproszony, bez wspólnych standardów.